tin nổi bật

Trường THCS Hoàng Văn Thụ: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi khối 8 môn Giáo dục công dân
Ngày đăng 14/08/2019 | 15:33

Đổi mới giáo dục, nâng cao hiệu quả và chất lượng dạy - học đang là những yêu cầu cấp bách, cần thiết đối với tất cả các giáo viên, tất cả các nhà trường. Việc viết sáng kiến kinh nghiệm chính là một trong những việc làm thiết thực, cụ thể, để mỗi giáo viên trao đổi, học hỏi từ bạn bè đồng nghiệp nhằm nâng cao, trau dồi chuyên môn nghiệp vụ, hướng đến thực hiện tốt khẩu hiệu “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương sáng, tự học và sáng tạo”. Dưới đây là sáng kiến kinh nghiệm “Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi khối 8 môn Giáo dục công dân”, sáng kiến đã đạt giải B cấp Quận

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ.

     Cơ sở khoa học của vấn đề viết sáng kiến:

     Đảng ta xem việc chọn nhân tài, bồi dưỡng nhân tài là một phần quan trọng trong quốc sách phát triển con người, điều đó được thể hiện qua việc chỉ đạo dạy và học trong các nhà trường. Nghị quyết TW2 khoá VIII đã chỉ rõ: “Việc bồi dưỡng học sinh giỏi là nguồn nhân tài cho đất nước được các nhà trường đặc biệt quan tâm và mọi giáo viên  đều có nhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi”. Việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi và thi học sinh giỏi nhằm: “Động viên khích lệ những học sinh và giáo viên trong dạy và học, góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nâng cao chất luợng giáo dục, đồng thời phát hiện học sinh có năng khiếu để tiếp tục bồi dưỡng ở cấp học cao hơn, nhằm đào tạo nhân tài cho đất nước” (Điều 1 - Quy chế thi chọn học sinh giỏi ban hành theo quyết định 3479/1997/QĐ- BGD&ĐT ngày 01/11/1997). Như vây, đào tạo bồi dưỡng học sinh giỏi là vấn đề cần thiết và cấp bách, đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới hội nhập đất nước hiện nay. Bồi dưỡng học sinh giỏi ở bậc THCS là phát huy hết khả năng phát triển “tiềm tàng” của học sinh, là tạo nguồn học sinh giỏi cho các cấp học tiếp theo, thực hiện chiến lược “bồi dưỡng nhân tài cho đất nước”.

     Mặt khác, kết quả bồi dưỡng học sinh giỏi là một tiêu chí không thể thiếu để đánh giá năng lực chuyên môn của giáo viên và sự phát triển của các nhà trường, mỗi học sinh giỏi không chỉ là niềm tự hào của cha mẹ, các thầy cô giáo mà còn là niềm tự hào của cả cộng đồng. Chính vì vậy những năm gần đây trường THCS Hoàng Văn Thụ đã chú trọng đào tạo, bồi dưỡng học sinh giỏi tất cả các môn ở khối 8,9. Còn các khối 6,7 là các môn: Toán, Văn, Anh. Tuy nhiên thực tế nhiều năm trước đây, việc bồi dưỡng học sinh giỏi nói chung và bộ môn GDCD nói riêng ở trường THCS Hoàng Văn Thụ chưa đạt được kết quả như mong muốn.

      Với những lý do như trên, tôi chọn đề tài: “Một số kinh nghiệm bồi dưỡng học sinh giỏi khối 8 môn GDCD ở trường THCS Hoàng Văn Thụ”.

     Mục đích của sáng kiến:

     Thông qua việc nghiên cứu đề tài với mong muốn góp một tiếng nói giúp học sinh, phụ huynh thấy được tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi nói chung và học sinh giỏi môn GDCD nói riêng. Đồng thời chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp đồng môn nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy, bồi dưỡng học sinh giỏi môn GDCD ở trường THCS hiện nay.

     Đối tượng, phạm vi của sáng kiến:

     Bồi dưỡng học sinh giỏi môn Giáo dục công dân khối 8 ở trường THCS Hoàng Văn Thụ.

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

     1. Nội dung lí luận của vấn đề:

     Trong trường THCS, GDCD là một trong những môn học trang bị cho học sinh thế giới quan- nhân sinh quan khoa học, bồi dưỡng phẩm chất chính trị, đạo đức, pháp luật, lối sống nhân cách cho học sinh, hình thành ở thế hệ trẻ hệ thống giá trị chuẩn mực phù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội.

     2. Cơ sở thực tiễn:

     Hiện nay công tác thành lập và bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi môn GDCD có nhiều khó khăn. Bởi vì lâu nay trong quan niệm của không ít phụ huynh và học sinh thì môn GDCD vẫn bị coi là “môn phụ”, nên hầu như học sinh không có sự đầu tư cho môn học này.

     Thực tế đã có em định tham gia đội tuyển nhưng bố mẹ không đồng ý, vì mục đích cuối cùng của nhiều phụ huynh là muốn con em mình học giỏi các môn: Toán, Văn, Anh, Hóa, L‎ý để thi vào 10 đạt kết quả cao và hình thành khối thi cho con để sau này lên cấp ba các con thi đỗ đại học nên không nhiệt tình và thậm chí không muốn con mình dự thi đội tuyển học sinh giỏi - nhất là đội tuyển môn GDCD.

     Trường THCS Hoàng Văn Thụ có đặc điểm nằm trong làng- đường Hoàng Mai, dân cư  xuất thân từ nông dân đi lên và làm nghề tự do nên rất ít có điều kiện đầu tư vào học tập cho con em. Bản thân trường có số đầu vào và chất lượng học sinh không cao nên rất khó chọn được các em tham gia vào đội tuyển học sinh giỏi môn Giáo dục công dân. Phụ huynh không quan tâm và không động viên các con trong quá trình học tập.

     Chính thực tế trên đã không những làm giảm lòng nhiệt tình, tâm huyết và sự đam mê của giáo viên dạy GDCD nói chung và giáo viên bồi dưỡng đội tuyển nói riêng mà còn ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý, sự tự tin của học sinh tham gia đội tuyển.

     Những năm gần đây, Ban giám hiệu đã rất quan tâm đến công tác bồi dưỡng học sinh giỏi nên đã có lich cụ thể dạy vào một buổi chiều trong tuần và có kế họach chọn đội tuyển và triển khai dạy ngay trong tháng 9. Với cách làm này chất lượng và số lượng đã có thay đổi nhưng kết quả đạt được còn  hạn chế:

    * Kết quả của thực trạng trên:

      Các năm học trước 2011, số lượng học sinh giỏi đi thi cấp Quận có đạt giải nhưng không thường xuyên. Nhưng từ năm 2011,bản thân tôi bắt đầu được Ban giám hiệu phân công phụ trách đội tuyển liên tục cho đến nay đã được 8 năm dạy đội tuyền kể từ khi vào nghành. Trong tám năm dạy đội tuyển, tôi luôn trăn trở để trả lời câu hỏi: Cần phải làm gì và làm như thế nào? Và tôi đã tìm ra được một số giải pháp sau:

     3. Các biện pháp thực hiện trong sáng kiến.

     Trong quá trình thực hiện tôi chú trọng vào các giải pháp cơ bản sau đây:

     3.1. Thành lập đội tuyển:

     Trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi người thầy đóng vai trò quan trọng nhưng học sinh là yếu tố quyết định sự thành công. Thông thường những em có tố chất thông minh, học lực khá - giỏi bao giờ cũng đăng ký vào đội tuyển các môn học theo khối như: Toán, Lý, Hoá, Văn, Ngoại ngữ… rồi cuối cùng mới đến GDCD. Đó cũng là điều dễ hiểu. Vậy làm thế nào để học sinh say mê, thích học môn GDCD? Điểm xuất phát phải bắt đầu từ người thầy. Thầy phải thực sự coi bộ môn mình dạy như cái nghiệp của mình để chuyên tâm gắn bó và sáng tạo không ngừng. Ngoài năng lực truyền thụ tri thức lí luận khoa học, thầy phải nhập vai là minh chứng sống động trong thực tiễn để học sinh thấy được sự thú vị cũng như ý nghĩa của bộ môn có tính định hướng và tính giáo dục cao. Niềm say mê ấy phải được bộc lộ qua từng bài giảng, trong từng câu chuyện đời thường và giải quyết những tình huống xảy ra trong thực tế cuộc sống.

      Vì thế tôi nhận thấy, giáo viên dạy đội  tuyển môn GDCD phải là người truyền được “lửa” cho học sinh. Tức là phải khơi dậy ở các em sự yêu thích môn học, niềm tin và lòng say mê để các em tự giác tham gia với động cơ đúng đắn và có quyết tâm thi đạt kết quả cao. Có thể nói, đây là khâu quan trọng nhất tác động đến tâm lý học sinh thực sự có hiệu quả vì nó quyết định việc các em sẽ học và thi như thế nào. Để làm được điều này, theo tôi giáo viên vừa đóng vai trò là người thầy đồng thời cũng là người bạn lớn của các em, để phân tích và chỉ ra cho các em thấy được những lợi thế khi tham gia đội tuyển học sinh giỏi. Đó chính là phương pháp học như thế nào để nhớ nhanh, nhớ kỹ và nhớ chính xác nhất. Điều này đặc biệt quan trọng và cần thiết đối với kiến thức các môn xã hội. Ngoài ra, còn giúp các em kỹ năng xác định đề, phân tích đề, khả năng lập luận tư duy, vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề  trong các môn khoa học tự nhiên. Và điều quan trọng hơn đó là các em được trải nghiệm phương pháp học tập cũng như tâm lý khi bước vào kỳ thi, từ đó có sự điều chỉnh bổ sung phù hợp kịp thời. Có thể nói, đó chính là những bước đi ngắn giúp các em tiến đến các kỳ thi nói chung và kỳ thi HSG nói riêng.

      Ngoài phương pháp truyền thống là cho học sinh tự đăng ký, qua từng tiết học, từng bài kiểm tra đánh giá, giáo viên cần phát hiện những học sinh có khả năng trình bày bài, khả năng vận dụng và giải quyết vấn đề, giải quyết tình huống, cách lập luận tốt và thông qua giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn giới thiệu để lựa chọn, động  viên các em tham gia đội tuyển học sinh giỏi cấp trường tạo nguồn đội tuyển học sinh giỏi cấp Quận.  Từ nguồn học sinh như trên, sau khi thi học sinh giỏi cấp trường tôi tiến hành lựa chọn danh sách đội tuyển, theo thang điểm từ cao xuống thấp và lấy từ  3-> 5 em.

     Ngoài ra, trong quá trình bồi dưỡng tôi còn tiếp tục thi khảo sát  ít nhất ba lần để đánh giá chính xác khả năng của từng em. Từ đó có thể lấy bổ sung thêm hoặc loại bớt một số em không tiến bộ trong đội tuyển. Như vậy, để chọn đội tuyển một cách hiệu quả cần thực hiện tốt các bước sau đây:

Bước 1: Giúp học sinh hiểu, nhận thức đúng về vai trò của bộ môn và lợi thế khi tham gia đội tuyển.

Bước 2: Lập danh sách dự tuyển, động viên khích lệ học sinh tham gia dự thi.

Bước 3: Thi tuyển theo kế hoạch chung của nhà trường.

      Với những phương pháp như trên tôi đã động viên được một số học sinh tham gia dự thi và chọn được những em có học lực giỏi ở các khối 8…khác với trước đây phải bắt buộc các em mới đi thi. Có thể nói, đó là niềm động viên rất lớn đối với giáo viên trực tiếp giảng dạy môn GDCD trong điều kiện hiện nay.

      Ngoài ra, kết quả thi đội tuyển đã đạt được của những năm trước chính là minh chứng để củng cố niềm tin đó với đồng nghiệp, học sinh và phụ huynh trong những năm học tiếp theo.

      3.2. Xây dựng kế hoạch, sử dụng phương pháp bồi dưỡng đội tuyển một cách khoa học, đúng hướng và có hiệu quả:

     Để công tác bồi dưỡng học sinh giỏi có hiệu quả, trước hết giáo viên phải lập được kế hoạch tổng thể, có được “chương trình khung” và kế hoạch cho từng giai đoạn. Chẳng hạn, trong năm học kế hoạch là 30 buổi dạy, thời gian dạy đầu năm học bắt đầu từ tháng 9. Mối tuần 1 buổi dạy thì giáo viên phải cụ thể hoá về thời gian, nội dung ôn luyện, từ đó giúp học sinh hiểu, định hình được những việc cần làm để các em chủ động hơn trong quá trình ôn tập kiến thức cũ và lĩnh hội tri thức mới. Đồng thời qua đó các em sẽ thấy được tầm quan trọng của việc nắm vững kiến thức trọng tâm trong mỗi bài, mỗi phần và toàn bộ nội dung chương trình ôn luyện. Hệ thống hoá kiến thức và mở rộng kiến thức trong các buổi dạy là điều rất quan trọng. Ôn tập đến đâu, kiểm tra đến đó. Khi ôn tập lý thuyết bao giờ cũng gắn với bài tập vận dụng bằng hình thức bài tập trắc nghiệm giải thích hoặc bài tập tình huống để học sinh làm quen với kỹ năng vận dụng lí luận vào thực tiễn đồng thời có thể lý giải hiện tượng xảy ra  như trong đời sống xã hội.

Ví dụ: Ôn tập kiến thức lớp 8. Học kì I là kiến thức đạo đức và học kỳ II là kiến thức pháp luật, những kiến thức này gắn liền với thực tế cuộc sống của các em cho nên giáo viên cần phải đơn giản hoá, cụ thể hoá kiến thức thông qua các ví dụ thực tế để học sinh dễ hiểu. Mỗi chuẩn mực đạo đức, giáo viên lấy ngay những biểu hiện xảy ra trong lớp học, trong trường học và trong gia đình các em để học sinh dễ hiểu và nắm vững kiến thức trong các tiết học. Sau khi nắm vững kiến thức cơ bản, giáo viên chữa các dạng bài tập trong sách giáo khoa và đưa một số bài tập nâng cao vào trong các bài học để giúp học sinh biết vận dụng kiến thức cơ bản và đưa lí luận của bản thân giải quyết các bài tập.

      Qua đó cho thấy, đối với học sinh giỏi các em vừa phải có cái nhìn cụ thể vừa có cái nhìn khái quát, tổng thể để giải quyết vấn đề đã học một cách sâu sắc nhất.

      Bên cạnh đó giáo viên thường xuyên cập nhật các số liệu, thông tin mới để minh hoạ cho bài dạy. Tài liệu tham khảo cũng là yếu tố không thể thiếu trong quá trình bồi dưỡng: Tài liệu chuẩn kiến thức kỹ năng, Bài tập pháp luật, Tình huống pháp luật, các văn bản luật có liên quan như Hiến pháp 2013, Bộ luật dân sự, luật Hôn nhân gia đình, luật bình đẳng giới, luật khiếu nại tố cáo, đều có thể cung cấp cho học sinh những dẫn chứng chính xác khi vận dụng vào bài làm. Bồi dưỡng HSG phải có sự tích hợp kiến thức xuyên suốt từ lớp 6 à 9:  Đặc biệt là những bài có liên quan đến kiến thức của lớp 8, 9 như: khi học bài 20. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Giáo viên cần tích hợp với kiến thức của lớp 7. Bài 17. Tổ chức bộ máy nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam giúp học sinh nắm được cơ quan có quyền sửa đổi bổ sung hiến pháp và chức năng nhiệm vụ của các cơ quan trong bộ máy nhà nước.

      Đồng thời giáo viên đưa ra các dạng câu hỏi, bài tập thường gặp và định hướng trả lời:

  1. Thế nào là…?

Yêu cầu: - Nêu khái niệm (đạo đức hoặc giá trị pháp luật)

              - Nêu ví dụ: đúng và chưa đúng

  1. Em hiểu …. là thế nào?

- Khái niệm      Ví dụ

- ý nghĩa

- Cách rèn luyện

  1. Vì sao cần phải...?

- Khái niệm

- Ý nghĩa

- Ví dụ làm sáng tỏ cho ý nghĩa

  1. Hành vi nào thể hiện...? Vì sao?

- Các tình huống thể hiện...: a, b...

- Dựa vào khái niệm, nội dung bài học

+ a: .....       bám sát tình huống để giải quyết

+ b:......

  1. Em đồng ý hay không đồng ý với a, b, c? Vì sao?

- Đồng ý với... (không đồng ý với...), vì

- Khái niệm:

+ a: .... à gọi tên vi phạm giá trị đạo đức – pháp luật nào?

+ b: ...             

  1. So sánh sự giống và khác nhau giữa A với B

- Khái niệm

- Đặc điểm

- Tính chất

- Phạm vi

- Nội dung

- Đối tượng

  1. Phải (cần) làm gì? (Có suy nghĩa gì?)

- Khái niệm

- Ý nghĩa, tác dụng

- Trách nhiệm của học sinh, công dân

8. Quan sát tranh và nêu suy nghĩ của em?

- Thực trạng.

- Nguyên nhân.

- Biện pháp.

- Liên hệ

- Trách nhiệm của công dân, nhà nước.

3.3. Rèn luyện kỹ năng tự học, đọc tài liệu, khai thác kiến thức cho học sinh

       Để rèn luyện kỹ năng tự học, đọc tài liệu khai thác kiến thức ở từng bài trong SGK, giáo viên cần chỉ rõ cách khai thác từng nội dung cụ thể bằng phương pháp đi từ khái quát đến cụ thể và từ đó có sự liên hệ vận dụng trong cuộc sống, sau đó giao nhiệm vụ để các em tự học và kiểm tra bằng các bài viết.

             Ví dụ: Ở Bài 1 SGK GDCD lớp 8: Tôn trọng lẽ phải. Để giúp học sinh nắm vững trọng tâm và khắc sâu kiến thức thông qua các ví dụ trong thực tế không chỉ giúp các em dễ hiểu, dễ nhớ, nhớ lâu mà còn kiểm tra khả năng giải quyết vấn đề bằng cách thay đổi dạng câu hỏi như: Em lựa chọn cách giải quyết nào trong trường hợp sau đây và giải thích vì sao? Thay cho câu hỏi: “Trình bày biểu hiện và ‎ý nghĩa của tôn trọng lẽ phải?”

             Hoặc để kiểm tra khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế, tôi ra bài tập tình huống để các em làm như ở bài 6 SGK GDCD 8: Xây dựng tình bạn trong sáng lành mạnh với bài tập sau: Em sẽ làm gì nếu thấy bạn mình : Mắc khuyết điểm hoặc vi phạm pháp luật. Bị người khác rủ rê lôi kéo sử dụng ma túy. Có chuyện buồn hoặc gặp khó khăn, rủi ro trong cuộc sống. Có chuyện vui. Không che giấu khuyết điểm cho em…  

           Hoặc kiến thức pháp luật. Bài 16. Quyền sở hữu tài sản và nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác để giúp học sinh nắm vững kiến thức về nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác và rèn kỹ năng cho học sinh với bài tập sau: Bài tập tình huống: B nhặt được một túi xách nhỏ trong đó có có tiền, một giấy chứng minh nhân dân và các giấy tờ khác. Do đánh mất tiền đóng học phí, B đã vứt giấy chứng minh nhân dân và các giấy tờ khác, chỉ giữ lại tiền. B hành động như vậy là đúng hay sai? Vì sao? Nếu em là B, em sẽ hành động như thế nào?

     3.4. Coi trọng khâu ra đề, ra đáp án, chấm chữa và rèn luyện kỹ năng làm bài cho học sinh:

      3.4.1. Ra đề và đáp án:

     Để rèn luyện kỹ năng làm bài cho học sinh, giáo viên cần hiểu đây là một công việc không dễ, đòi hỏi nhiều thời gian công sức của cả thầy và trò mới đem lại kết quả như mong muốn. Bởi đa số các em sau khi được chọn vào đội tuyển thì điểm yếu nhất đó chính là kỹ năng làm bài, một phần là do các em còn thiếu vốn sống và chưa biết cách lập luận. Vì thế giáo viên chỉ nói hoặc nhắc nhở thôi thì chưa hẳn các em đã hiểu và khắc phục được. Do đó cần phải có thời gian kiểm định qua các bài kiểm tra viết mới thấy được sự tiến bộ rõ rệt của từng em.

     Để việc luyện tập có hiệu quả và học sinh không thấy chán, tôi đã chuẩn bị nguồn đề, như sau:

- Các đề thi học sinh giỏi quận, thành phố các năm trước.

- Đề thi học sinh giỏi các tỉnh khác sưu tầm qua đồng nghiệp hoặc truy cập trên mạng.

- Đề tôi soạn cho các em từ các nguồn tư liệu và bám sát SGK, theo cấu trúc định lượng giữa phần tự luận và phần trắc nghiệm, bài tập tình huống, lượng kiến thức, số câu hỏi ở chương trình lớp 7,8, 9 một cách hợp lý.

- Muốn có nguồn tư liệu đó, trong nhiều năm qua tôi phải sưu tầm tài liệu, bảo quản có hệ thống các đề thi, các kiến thức mới trong mỗi đề thi và các nội dung khác mình thu thập được qua đồng nghiệp, qua các đợt tập huấn, đóng thành tập lưu trữ để tạo nguồn tư liệu cho bản thân.

      Trong quá  trình  thực  hiện tôi luôn chú ý cách ra đề sao cho có hiệu quả và gây được hứng thú cho học sinh. Mỗi đề thi đều phủ khắp kiến thức của chương trình đã học và có cấu trúc như một đề thi chính thức. Các bài tập tình huống và câu hỏi đảm bảo đủ 3 mức độ: Biết; hiểu và vận dụng. Trong quá trình thực hiện, cần hiểu tâm lý học sinh là nếu đề ra không hay thì học sinh sẽ không thích làm và chán. Vì vậy, giáo viên phải có đầu tư thực sự cho việc ra đề. Thực tế tôi đã cho các em làm rất nhiều đề thi. Ví dụ sau khi các em đã ôn tập lại kiến thức lớp 7 và 8 tôi ra câu hỏi kiểm tra như sau:

    Đề 1: Thời gian 90 phút.

    Câu 1: (3 điểm): Thế nào là tôn trọng người khác? Có ý kiến cho rằng:

 “ Tôn trọng người khác là tự hạ thấp mình”. Em có đồng ý với ý ‎ kiến đó không? Vì sao?

   Câu 2: (3 điểm) Em hãy nhận xét hành vi của từng nhân vật trong những trường hợp sau:

  1. Anh Quân dùng mìn bộc phá đánh cá ở đập nước “ Công trình thủy lợi ở huyện K” làm đập nước bị rạn vỡ. Hùng đi qua hỏi: “ Sao anh lại dùng mìn đánh cá ở đập”, rồi về nhà.
  2. Bà Lan thuê nhà ông Nam. Do làm ăn bị thua lỗ, bà Lan đã gán ngôi nhà đó cho chủ nợ.

    Câu 3:  (4,0 điểm)

   Em hãy nêu những quy định của pháp luật trong việc phòng, chống nhiễm HIV/ AIDS. Bản thân em đã làm gì để phòng, chống nhiễm HIV/AIDS?

Đề 2. Thời gian: 120 phút.

Câu 1: ( 3,5 điểm)   

    Em hiểu thế nào là giữ chữ tín? Em hãy kể một vài ví dụ về biểu hiện của hành vi giữ chữ tín( hoặc không giữ chữ tín) mà em biết. Theo em, học sinh muốn giữ chữ tín cần phải làm gì?                  

Câu 2: ( 3,5 điểm)

      Bản nội quy của nhà trường, những quy định của một cơ quan có thể coi là pháp luật được không? Tại sao?

Câu 3: ( 4 điểm)

   Em sẽ làm gì trong những trường hợp sau?

  1. Nếu biết bạn mình bị người khác rủ rê, lôi kéo sử dụng ma túy.
  2. Nếu bạn thân của em mắc khuyết điểm.
  3. Nếu bạn của em có chuyện buồn hoặc gặp rủi ro trong cuộc sống.
  4. Thấy bạn mình đối xử thân mật với một bạn khác trong lớp.

Hãy giải thích vì sao em làm như vậy?

Câu 4: ( 4 điểm)

    Hoa là học sinh lớp 8A, học lực loại khá, nhanh nhẹn trong mọi hoạt động, xinh gái nên được nhiều bạn ngưỡng mộ. Biết được ưu thế của mình nên Hoa tỏ ra kiêu kì, có phần xem thường các bạn gái khác. Có lần Lan mặc một chiếc áo mới đến lớp, các bạn nữ xúm lại khen đẹp. Hoa bĩu môi: “ Đẹp gì da đã đen lại đi mặc cái màu ấy”, làm Lan xấu hổ đỏ mặt.

     a, Em hãy nhận xét cách ứng xử của Hoa.

     b, Nếu em là bạn cùng lớp với Hoa, em sẽ góp ý cho Hoa như thế nào?

Câu 5: ( 3 điểm)

     Hiện nay, trên các phương tiện thông tin đại chúng đăng tải một số hình ảnh, bài viết…về tình trạng bạo lực học đường, điều đáng buồn nhất là không ít học sinh đứng xem và cổ vũ rất nhiệt tình! Em cảm nhận như thế nào về thực trạng đó.

Câu 6: ( 3 điểm)

       Tính đến nay, nước ta có bao nhiêu di sản được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới? Kể tên và phân loại các di sản văn hóa đó?

    Ngoài ra, tôi còn ra đề cho các em tự học ở nhà. Theo tôi nếu các em nghiên cứu tài liệu hoặc thảo luận để làm bài cũng là hình thức để các em ôn vững kiến thức. Vì vậy, tôi quán triệt tinh thần với các em rằng: trước khi làm bài các em phải đọc hết đề, nếu thấy phần kiến thức nào mình chưa nắm vững, chưa rõ, chưa thuộc, thì đem sách, tài liệu ra đọc cho thuộc. Sau đó, gấp sách lại và làm theo cách hiểu của mình.

         Tóm lại, để rèn luyện kỹ năng làm bài cho học sinh cần  thực  hiện tốt 3 bước cơ bản sau:

  - Bước 1: Yêu cầu học sinh phải xác định được dạng đề bài, đối tượng bài và yêu cầu của từng câu hỏi, kể cả các dạng câu hỏi ẩn thì học sinh phải biết phân tích đề để tránh lạc đề.

  - Bước 2: Yêu cầu học sinh lập dàn ý sơ lược cho từng câu hỏi trong đề thi, tránh thiếu ý khi làm bài.

  - Bước 3: Yêu cầu học sinh lập dàn ý chi tiết cho đề thi và hướng dẫn cách viết cho từng dạng câu hỏi, xây dựng bố cục toàn bài theo cách phổ biến nhất đó là phương pháp diễn dịch hoặc theo kết cấu tổng - phân - hợp để bài làm sâu sắc và phong phú hơn.

     3.4.2. Chấm, chữa, sửa lỗi và rèn luyện kỹ năng làm bài cho học sinh

          Cách 1: Ngay sau khi làm bài kiểm tra, tôi yêu cầu các em về nhà phải làm được đề cương đáp án và hướng dẫn chấm chi tiết tới 0.25 điểm cho từng

ý, từng câu, từ đó tự chấm xem bài của mình sẽ được mấy điểm.  Điều này sẽ giúp các em cách xác định đáp án cũng như tiến trình trong bài kiểm tra để tránh lạc đề hoặc thiếu ý.

         Cách 2: Trước khi trả bài kiểm tra, tôi phát đáp án chuẩn đã làm và phân công các em đóng vai trò là giáo viên để chấm bài cho bạn, tôi yêu cầu các em không trao đổi thảo luận để đảm bảo tính khách quan, mỗi bài sẽ đựợc 2 em chấm độc lập, có nhận xét chi tiết ưu, nhược điểm của từng bài. Qua đó, giúp các em tự rút kinh nghiệm cho mình, ngoài ra có thể so sánh bài làm, cách chấm của mình với các bạn. Cuối cùng tôi công bố điểm để các em tự đối chiếu.

          Sau mỗi bài kiểm tra, kể cả các bài kiểm tra tại lớp từ 15 phút trở lên tôi đều rất chú trọng và quan tâm đến các em trong đội tuyển để chấm và sửa lỗi cẩn thận chi tiết cho các em, nhận xét vào bài của các em từ lỗi chính tả cho đến cách dùng từ, đặt câu, cách diễn đạt.

     Để thúc đẩy các em làm bài tích cực, có hiệu quả và nộp bài đúng hạn, giáo viên phải giữ đúng hẹn giao đề, chấm bài, trả bài để các em biết kết quả và kịp thời rút kinh nghiệm. Nhưng nếu chỉ chấm chữa thôi thì chưa đủ vì bài làm của các em thường rất lủng củng, không biết cách diễn đạt, chuyển ý, viết dài dòng và lan man. Vì vậy, sau khi chấm chữa kỹ lưỡng, tôi đều phát đáp án chi tiết và yêu cầu các em sau khi xem bài rút kinh nghiệm những sai sót thì phải học thuộc đáp án. Khi trả bài tôi dành thời gian nhất định để nhận xét cụ thể ưu, nhược điểm của từng em. Có những em tôi đã phải chữa và  gạch  đỏ cả bài. Mục đích là rèn luyện cho các em cách đặt vấn đề, giải quyết vấn đề, kết luận trong bài như thế nào. Và yêu cầu các em về nhà làm lại và khắc phục ngay nhược điểm đó, hôm sau tôi thu lại kiểm tra để thấy được sự tiến bộ của  các em.

     Nếu chấm trả, phát đáp án mà không kiểm tra lại thì các em sẽ chủ quan không học thuộc mà chỉ đọc qua. Cho nên, tôi đã kiểm tra lại bằng cách ra lại câu hỏi cũ xem các em có làm đúng như đáp án đã phát không? Những bài đầu tiên các em làm rất kém, điểm thấp, thậm chí còn sai kiến thức cơ bản và cao nhất chỉ đạt 10/20 điểm. Đến những bài sau, kỹ năng làm bài của các em tiến bộ rõ rệt, các em viết chắc kiến thức và biết cách trình bày, không còn lan man thiếu ý như trước.

     Trong các buổi ôn luyện hàng tuần, ngoài hình thức kiểm tra viết, tôi còn tiến hành kiểm tra vấn đáp các em đối với mảng kiến thức cần phải thuộc nhớ, qua đó đánh giá thực lực của các em, đồng thời có thể giải đáp những thắc mắc mà các em đưa ra. Tôi đã làm như sau:

  Bước 1: Nêu câu hỏi

  Bước 2: Gọi HS lên bảng xác định yêu cầu câu hỏi và trả lời đáp án

  Bước 3: Gọi HS khác nhận xét, bổ sung

  Buớc 4 : Giáo viên kết luận và cho điểm

     3.5. Phân loại  học sinh trong quá trình bồi dưỡng

     Đây là khâu khá quan trọng trong quá trình bồi dưỡng vì có phân loại được học sinh thì giáo viên mới có thể có phương pháp phù hợp với khả năng của từng em và các em mới có khả năng đạt được kết quả như mong muốn. Sau đó lập bảng theo dõi ghi chép cẩn thận vào sổ (Nhật ký dạy đội tuyển) của mình để chỉ cho các em thấy được các em đã khắc phục nhược điểm ở những bài sau như thế nào.

      Qua việc lập bảng theo dõi như trên giáo viên sẽ rút ra được lỗi thường gặp phổ biến của các em để sau một thời gian nhất định sẽ kiểm tra lại để nắm được mức độ tiến bộ của từng em.

       Năm học 2011-2012 vừa qua, trong đội tuyển có em Nguyễn Thị Hường lớp 8B, em rất chăm chỉ , làm bài cẩn thận nhưng  em không tư duy nhanh. Em Nguyễn Hương Ly lớp 8B dù em có một nhược điểm lớn đó là lười học và không chủ động làm bài cô giao nhưng tư duy nhanh và đặc biệt là khả năng nhớ và vận dụng và lập luận rất tốt nên tôi đã quyết định lấy em vào danh sách dự thi. Tôi giao nhiệm vụ cho em từng bước phải cải thiện quá trình học của mình qua mỗi bài kiểm tra ở lớp cũng như ở nhà, tôi còn kiểm tra vở ghi trên lớp thường xuyên để nhắc nhở em sửa lỗi. Đồng thời yêu cầu em học thuộc một số bài cuối giờ học trên lớp tôi sẽ kiểm tra em. Và sau học kỳ I, nhược điểm đó đã đựợc đẩy lùi, điều vui hơn đó là em đã đạt giải ba với số điểm rất cao: 16,5 điểm. Em Đỗ Vân Ly, em Lê Thúy Anh và em Đậu Thu Trang khả năng học thuộc nhanh nhưng khi làm bài tập giáo viên giao các em chưa biết vận dụng kiến thức cơ bản của bài học vào lập luận, giải quyết tình huống nên tôi đã phải rèn cho các em kĩ năng làm bài. Trong năm học 2017-2018, cả ba em đã thi đội tuyển Olympic của Quận và đã đạt giải như: em Ly đạt giả ba, em Thúy Anh đạt giải nhì, em Trang đạt giải khuyến khích. Từ thực tế đó tôi nhận thấy, phát hiện chính xác khả năng và phân loại đúng học sinh càng sớm càng tốt. Phân loại học sinh chủ yếu dựa vào khả năng quan sát, tiếp cận trong quá trình bồi dưỡng và giảng dạy trên lớp của giáo viên. Ngoài ra, qua hệ thống trả lời câu hỏi vấn đáp trực tiếp hoặc bài kiểm tra viết. Đối với những em có khả năng nhớ chậm, khái quát vấn đề còn hạn chế, giáo viên cần khoanh vùng kiến thức và nhắc trước cho các em có sự chuẩn bị để các em có thể tự tin trong quá trình học. Đối với học sinh có khả năng tư duy tốt, tôi sẽ đưa ra yêu cầu cao hơn.  

     3.6. Tăng cường trao đổi, giao lưu, lắng nghe ý kiến phản hồi từ học sinh

     Trong quá trình giảng dạy, tôi luôn tạo nhiều cơ hội cho học sinh được bày tỏ ý kiến và trao đổi thông tin với giáo viên để từ đó biết được các em đang cần gì, thiếu gì? Chẳng hạn, sau mỗi buổi học thỉnh thoảng tôi thường trao đổi với các em rất thân mật gần gũi với các câu hỏi thăm dò như: Theo các em phương pháp dạy của cô như thế được chưa, các em có hiểu không?...  

      Từ đó tạo cho các em tâm lý tin cậy, gần gũi mạnh dạn hơn để bày tỏ những vấn đề còn băn khoăn vướng mắc.Giáo viên có thể làm được điều này bằng cách:

  -  Khích lệ học sinh suy nghĩ và đặt câu hỏi.

  - Lắng nghe và trả lời ý kiến của các em, biểu dương những ý kiến có tính chất đổi mới, sáng tạo.

  - Kể những tấm gương tốt ở các đội tuyển năm trước cho các em nghe để học tập, noi theo và đọc một số bài kiểm tra mẫu của học sinh trong đội tuyển làm tốt các năm trước cho học sinh nghe để các em tham khảo.

     3.7. Tranh thủ sự đồng thuận của các lực lượng giáo dục trong và ngòai nhà trường

     Trong thực tế có người cho rằng, bồi dưỡng học sinh giỏi là trách nhiệm của đồng chí giáo viên được nhà trường phân công. Điều đó chỉ đúng một phần nhất định. Vì để công tác bồi dưỡng học sinh giỏi đạt hiệu quả cao phải có sự hỗ trợ đắc lực của các đồng chí giáo viên trong tổ chuyên môn, sự chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu, sự quan tâm đồng tình, động viên khích lệ của phụ huynh học sinh và các giáo viên trong trường tạo điều kiện giúp đỡ. Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của trường THCS Hoàng Văn Thụ  trong những năm gần đây liên tục đã có nhiều bước tiến, trước hết là có đường lối chỉ đạo đúng đắn của BGH nhà trường, sự quan tâm, tạo điều kiện thực sự cho giáo viên dạy đội tuyển. Trong các năm học gần đây, nhà trường đã tạo lập được quỹ hỗ trợ cho giáo viên dạy đội tuyển. Khác với trước đây, đội tuyển do một cá nhân phụ trách, nhưng hiện nay ngoài giáo viên bộ môn phụ trách còn có sự kết hợp của giáo viên chủ nhiệm cùng đôn đốc , nhắc nhở học sinh trong quá trình học. Giáo viên chủ nhiệm còn điện thoại về gia đình để trao đổi với phụ huynh quá trình học tập của con để gia đình phối hợp với nhà trường cùng đôn đốc, sát sao, kiểm tra việc học tập của các con ở nhà. Đến ngày chuẩn bị đi thi, nhà trường tổ chức gặp mặt các đội tuyển vừa để căn dặn vừa động viên giao nhiệm vụ cho các em. Đặc biệt trước ngày đi thi học sinh giỏi ở Quận, BGH đã tổ chức khảo sát học sinh giỏi ở trường để giúp các em có thêm kinh nghiệm làm bài và củng cố lại kiến thức cho các em trước khi đi thi chính thức kỳ thi học sinh giỏi Quận. BGH cũng tạo điều kiện cho các em trong đội tuyển học sinh giỏi có thể lên thư viện đọc thêm sách tham khảo vào buổi sáng và buổi chiều những lúc rảnh rỗi. Trong các buổi trao phần thưởng học sinh giỏi hàng năm,  một thành phần không thể thiếu trong buổi lễ đó là các bậc phụ huynh trong đội tuyển. Tất cả những việc làm đó đều thể hiện rằng: Để có chất lượng học sinh giỏi thực sự vững bền trước hết cần có sự đồng tâm của tập thể sư phạm nhà trường, sự nỗ lực của thầy và trò, sự đồng thuận của phụ huynh học sinh.

     4. Kết quả đạt được:

     Với những việc đã làm như trên đối chứng với cách làm trước đây, tôi đã thu đựơc những kết quả  rất khích lệ, đựơc lãnh đạo Phòng, lãnh đạo nhà trường, đồng nghiệp và các trường bạn ghi nhận. Góp một phần vào thành tích chung của nhà trường trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi nhiều năm nay.

      Có thể nói, sự kiên trì tận tâm và lòng nhiệt tình trong chuyên môn của bản thân cùng với sự miệt mài chăm chỉ, nỗ lực của các em học sinh đã được đền đáp. Liên tục trong những năm gần đây đội tuyển môn GDCD  đã đạt chỉ tiêu nhà trường đề ra.                                        

Năm học

Số HS dự thi

Số HS đạt giải

Nhất

Nhì

Ba

Khuyến khích

2011-

 2012

3

0

0

1

(Nguyễn Hương Ly)

1

(Nghiêm Diệu Linh).

2012-

 2013

2

0

0

1

(Thu Trang)

0

2015-

2016

2

0

0

0

1

( Mai Chi)

2016-

2017

2

0

0

0

2

( Thu Uyên, Khánh Huyền)

2017-

2018

3

0

1

( Thúy Anh)

1

( Vân Ly)

1

( Thu Trang)

      Đó là những con số biết nói, là những minh chứng mà thầy và trò chúng tôi đã đạt được. Chỉ tính trong 3 năm liên tục trở lại đây, số lượng học sinh tham gia đăng ký dự thi  và đạt được các giải cấp Quận. Tuy nhiên số lượng còn ít vì do đặc điểm của trường THCS Hoàng Văn Thụ.

PHẦN III: KẾT THÚC VẤN ĐỀ.

     1. Kết luận:

     Theo tôi: “Dạy học là một nghệ thuật”! Điều này càng đúng hơn trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, bởi vì bồi dưỡng học sinh giỏi là một quá trình công phu, nhiều thử thách đối với cả thầy và trò. Cho nên, ngoài trình độ chuyên môn, kinh nghiệm uy tín thì giáo viên dạy GDCD phải thực sự nhiệt tình, tâm huyết trong giảng dạy để khơi dậy được ở học sinh sự yêu thích môn học và thắp lên niềm tin vững chắc cho các em đi đến thành công.

      Mặc dù trong quá trình thực hiện tôi đã áp dụng 7 giải pháp trên nhưng vẫn còn nhiều khía cạnh khác chưa nghiên cứu. Đề tài chắc chắn còn nhiều khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các bạn đồng nghiệp để đề tài được hoàn thiện hơn.

     2. Bài học kinh nghiệm:    

     Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong 8 năm được giao nhiệm vụ giảng dạy bộ môn Giáo dục công dân nói chung và bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi nói riêng. Tôi nhận thấy, bản thân giáo viên cần tích lũy được nhiều vốn sống và trải nghiệm trong cuộc sống thì khi dạy trên lớp giáo viên sẽ có nhiều cách truyền tải tri thức và liên hệ thực tế vào các bài học để học sinh có cách ứng xử đúng đắn và hứng thú học hơn.

     3. Đề xuất kiến nghị

      3.1. Đối với Sở GD&ĐT:

      - Cần có chương trình và tài liệu hướng dẫn ôn thi học sinh giỏi môn GDCD để tạo điều kiện cho giáo viên ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầu của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.

      - Cần tổ chức các đợt hội thảo chuyên đề báo cáo kinh nghiệm về công tác  bồi dưỡng HSG để GV có điều kiện học hỏi lẫn nhau.

     3.2. Đối với Phòng giáo dục:

      Mời các chuyên viên về giảng dạy, hướng dẫn tổ chức các tiết chuyên đề về bồi dưỡng học sinh giỏi.

     3.3. Đối với các trường THCS:

     Quan tâm, có chế độ ưu đãi thực sự xứng đáng đối với giáo viên bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi.

     Làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục để đầu tư nhiều hơn về điều kiện vật chất, kinh phí cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi trong các nhà trường.

     Không ngừng yêu cầu giáo viên tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực chuyên môn, tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy để phát huy tốt năng lực học của trò và năng lực sư phạm của thầy.

thời tiết các vùng

Hà Nội
Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh

Bình chọn

Đánh giá thái độ tiếp công dân của cán bộ Một cửa quận