Chiều cao của mỗi người không hoàn toàn do gen di truyền quyết định, các nghiên cứu khoa học đã chứng minh: Yếu tố di truyền chỉ quyết định khoảng 23% chiều cao. Trong khi đó, dinh dưỡng chiếm tới 32% và vận động thể chất chiếm 22%. Các yếu tố còn lại thuộc về môi trường sống như giấc ngủ, không khí và trạng thái tâm lý. Điều này đồng nghĩa với việc, tầm vóc của trẻ hoàn toàn có thể được cải thiện nếu chúng ta có sự đầu tư đúng đắn về dinh dưỡng và lối sống.
Vậy đâu là thời điểm vàng để đầu tư cho chiều cao của trẻ?
Ba thời điểm vàng để đầu tư chiều cao cho trẻ là bào thai, 0-3 tuổi và dậy thì (nữ 10-14, nam 12-16). Đặc biệt, giai đoạn 1.000 ngày đầu đời (bào thai + 2 năm đầu) quyết định rất lớn, theo, trong khi dậy thì giúp tăng vọt 8-12cm/năm. Việc bỏ lỡ cơ hội đầu tư trong giai đoạn này sẽ rất khó để bù đắp về sau.
Để trẻ em có một tầm vóc lý tưởng, các bậc phụ huynh cần lưu ý thực hiện tốt các giải pháp sau:
Thứ nhất là Dinh dưỡng hợp lý: Đây là yếu tố quan trọng hàng đầu. Trẻ cần được cung cấp đầy đủ 4 nhóm chất: đạm, béo, bột đường, vitamin và khoáng chất. Đặc biệt, cần chú trọng các vi chất như Vitamin A, Vitamin D, Vitamin K2, Canxi, kẽm và I-ốt để kích thích quá trình tạo xương, giúp xương chắc khỏe. Chế độ ăn cần đa dạng, tránh tình trạng thừa cân béo phì nhưng vẫn đảm bảo không bị thiếu hụt vi chất dinh dưỡng.
Thứ hai là Tăng cường vận động thể chất: Việc rèn luyện thể thao giúp xương phát triển tối đa. Phụ huynh nên khuyến khích trẻ tham gia các bộ môn giúp kéo giãn cơ thể và kích thích xương dài ra như bơi lội, bóng rổ, cầu lông, nhảy dây hoặc đu xà.
Thứ ba là Chăm sóc giấc ngủ và môi trường sống: Giấc ngủ đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Trẻ cần được ngủ đủ giấc, ngủ sâu và ngủ sớm trước 22 giờ để cơ thể tiết ra hormone tăng trưởng mạnh nhất. Bên cạnh đó, môi trường sống sạch sẽ, không ô nhiễm và tinh thần thoải mái cũng là điều kiện cần thiết cho sự phát triển toàn diện của trẻ.
Nâng cao tầm vóc của trẻ em Việt Nam không chỉ là trách nhiệm của mỗi gia đình mà còn là nhiệm vụ của toàn xã hội. Việc tham gia tốt các hoạt động như sàng lọc trước sinh, sơ sinh và tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn cũng chính là những viên gạch đầu tiên để xây dựng nên một thế hệ tương lai khỏe mạnh, tầm vóc cao lớn.